DOLAŞIM SİSTEMİ Hakkında Kısa Bilgi

Son Güncelleme: 29 Mayıs 2012 - 7:10 0 Yorum Yazar:

kütüphane 1Canlılar içinde yaşadıkları ortamdan aldıkları besin oksijen karbondioksit ve mineralleri vücutlarında yeni madde yapımı ve enerji üretiminde kullanırlar.Hücrelerde hayatsal faaliyetler sonucu artık maddeler oluşur.Bu artık maddelerin de dışarıda atılması gerekir.

Hücreler gerekli olan maddeleri (besin ve oksijen)getiren ve hücrede oluşturan artık maddeleri(karbondioksit ve amonyak gibi) boşaltım organına taşıyan sisteme taşıma sistemi denir.

Taşıma sisteminin amacı; hücredeki reaksiyonların devamlılığını sağlamaktır.

Tek hücreli canlılar besin maddelerini hücre zarı ile alırlar. Çok hücreli canlılarda ise alınan maddelerin hücrelerden uzaklaştırılması ancak taşıma sistemi ile mümkündür.

SİNDİRİM SİSTEMİ

Canlılar enerji ihtiyaçlarını karşılamak için beslenmek zorundadır. Fakat bazen dışarıdan besin almak tek başına yeterli olmaz. Çünkü büyük besin molekülleri hücre zarından geçemezler. Besinlerin hücre zarından geçebilecek büyüklüğe kadar parçalanmasına sindirim bu olayın gerçekleştiği sistemede sindirim sistemi denir. Sindirim sistemi olayının gerçekleşe bilmesi için su ve enzim mutlaka gereklidir.

ENZİM; Canlılardaki kimyasal reaksionlara girerek reksionları hızlandıran ve kısa sürede reaksionun gerçekleşmesine sağlayan biyolajik katalizörlerdir. Proteinden yapılmış olup tekrar tekrar kullanıla bilirler.

Canlıların bir kısmı sindirilmiş besini dişarıdan hazır alırken, bir kısmı da aldığı besini kendi sindirir.

Dışarıda sindirilmiş besini hazır olan canlılar: Böyle canlılar genellikle parazit canlılardır.(tenya gibi).Bunlarda sindirim olayından ve sindirim sisteminden bahsedilemez                                                     Dışarıdan sindirilmemiş besin alan canlılar: böyle canlılara etçil ve otçul hayvanlara örnek verebiliriz

Sindirim sistemi taşımayan canlılar: Bir hücreliler, sünger ve solentere gibi omurgasız canlılar.

Sindirin sistemi taşıyan canlılar: Hayvanların büyük bir çoğunluğu.

Sindirim bir hidroliz olayıdır.Yani sulu ortamda büyük moleküllü besin maddelerine parçalanmasıdır. O halde sindirim olayının amacı besinleri hücre zarından geçirebilecek büyüklüğe parçalamaktır.

Sindirim Olayı İkiye Ayrılır                                                                                                       1   Mekanik  (fiziksel)   sindirim

2    Kimyasal sindirim

Mekanik sindirim: Besinlerin enzim kullanılmadan fiziksel  olarak parçalanmasına mekanik sindirim denir. Ağızda dişler,mide ve bağırsaklarda ise kaslar yardımıyla gerçekleşir.mekanik sindirimin amacı besinlerin sindirim yüzeyini artırarak enzimlerin etkisini hızlandırmaktır.

Kimyasal sindirim: Besinlerin su ve emzimler yardımıyla parçalanmasıdır. Ağızdan bağırsaklara doğru kimyasal sindirim artar                                                                                                                            Örneğin:karbonhidratların sindirimi, Proteinlerin sindirimi, yağların sindirimi vb.

enzim

Yağ                                          yağ asidleri + gliserol

H2O

Gerçekleştiği Yere Göre Sindirim İkiye Ayrılır

Hücre içi sindirim:Hücre içine alınan besin moleküllerinin  lizozomlar ile sindirilmesidir. Süngerlerde, sölenterlerde,amip, öğlena gibi tek hücreliler ve akyuvarda görülür.

Hücre dışı sindirim: Besinlerin hücre dışında sindirilmesine denir.Bu olayda hücreler dış ortama enzim salgılar. Bu enzimler büyük moleküllü besinlerin parçalanarak hücre içine   alınmasını sağlarlar.Çürükçül canlılarda, ekmek  küfünde,omurgalı ve omurgasızlarda görülür.

BİTKİLERDE TAŞIMA SİSTEMİ

Fotosentez yapan bitkilerin hepsi dış ortamdan su ve mineralleri almalı ve bunları bütün hücrelere üretmelidirler. Ayrıca yeşil kısımlarda sentezledikleri organik maddeleri besin sentezi yapamayan kısımlara taşımak zorundadır.

Çiçeksiz bitkilerde taşıma: Su yosunları kara yosunları ve çiğer otlarında özel bir taşıma sistemi yoktur. Su yosunları gerekli maddelerde bütün vücut yüzeyi ile alır ve artık maddeleri de aynı şekilde dışarıda verirler.

Kara yosunları ve çiğer otları da nemli yerlerde yaşarlar. Topraktaki su ve mineralleri köke benzeyen köksüleri ile alıp hücrelere iletirler

Eğrelti otları, at kuyrukları ve kibrit otlarında ise topraktan alınan su ve minerallerin taşınmasını sağlayan basit iletim demetleri vardır.

Çiçekli bitkide taşıma sistemi: köklerde alınan suyun fotosentezde ve terlemede kullanılmak üzere yapraklara, yapraklarda sentezlenen besinlerin diğer organa iletilmesi taşıma sistemiyle olur

Bitkide taşıma sistemini iletim demetleri (damarlar)meydana getirir. İletim boruları odun ve soymuk boruları olmak üzere iki ana kısımdan oluşur.

DOLAŞIM SİSTEMİ Hakkında Kısa Bilgi ile Benzer Yazılar:

29 Mayıs 2012 Saat : 7:10

DOLAŞIM SİSTEMİ Hakkında Kısa Bilgi Yazısı için Yorum Yapabilirsiniz

------   İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR ------ ------------------------------------------------------- ------   SPONSOR BAĞLANTI ------